اسکار ۲۰۱۰؛دردی در قلب اواتار!

manager

فیلم "مهلکه" (یا قفسه درد The Hurt Locker) که داستان آن درباره جنگ عراق است، با به دست آوردن 6 جایزه از جمله بهترین و موفق ترین فیلمهای هشتاد و دومین مراسم اعطای جوایز اسکار بود و کاترین بیگلو، سازنده این فیلم به عنوان نخستین زنی که اسکار بهترین کارگردانی را به دست آورد، نام خود را در تاریخ اعطای این جوایز ثبت کرد.
از سال ۱۹۴۴ این نخستین بار بود که در رشته بهترین فیلم، ده نامزد - و نه پنج نامزد- معرفی می شدند. تصمیمی که انتقادهایی را هم به همراه داشته است. جورج کلونی بازیگر و کارگردان آمریکایی در این باره پیش از آغاز مراسم گفت که این کار شاید برای جذاب کردن مراسم جالب باشد اما برای صنعت فیلمسازی خوب نخواهد بود!
جالب است بدانید که کاترین بیگلو، کارگردان مهلکه، چهارمین زنی است که نامزد اسکار بهترین کارگردانی شده است.
فیلم های آواتار (Avatar) و مهلکه هر کدام با نامزد شدن در 9 بخش، بالاترین شانس را برای کسب جوایز اسکار 2010 داشتند که سهم مهلکه، 6 جایزه و اواتار فقط 3 جایزه بود.
استیو مارتین ( برای سومین بار) و آلک بالدوین (برای نخستین بار) بازیگران سینمای آمریکا امسال اجرای مراسم را که در سالن کداک در هالیوود برگزار شد، بر عهده داشتند.

اما موضوعی که بیش از هر چیز می خوام به آن بپردازم، بحث در مورد Avatar و دیگر شاهکارهای 2009 در برابر فیلم Hurt Locker است. برخی از اینکه Avatar و Inglourious Basterds را ظاهراً شکست خورده دیدند خوشحال به نظر می رسند، و برخی دیگر با دیدن این مراسم احساس حماقت می کنند! اما سوال مهمی که باید پرسید این است که: چرا The Hurt Locker ؟

گذشته از منافع سیاسی (و برخی جنبه های دیگر) فیلم برای سیاستمداران امریکا، باید گفت که Hurt Locker فیلم بسیار خوبی است (با دیدن آن لذت خواهید برد و تأیید خواهید کرد)، ولی نه تا آن حد که 6 اسکار بگیرد و کاترین بیگلو بتواند غولهای دنیای کارگردانی سینما را، که جیمز کامرون و کوانتین تارانتینو دو نمونه از آنها هستند را کنار بزند. گویی با غوغایی که پارسال میلیونر زاغه نشین به پا کرد، دست اندر کاران مراسم و هیأت داوران، تصمیم به هر چه بیشتر غافلگیر کردن بینندگان کردند تا قضاوت منصفانه!
فروش استثنایی Avatar ، که تا امروز، یعنی هشتم مارس به حدود 2,559,189,000 دلار رسیده است، در برابر فروش کلی Hurt Locker، که تنها 21,356,139 دلار بود، خود گواه میزان استقبال جهانی از این فیلم است. شاید برخی بگویند که فروش اواتار به دلیل دید عامه مردم به صحنه های نفس گیر، و جلوه های ویژه استثنایی آن است، اما آیا باید هنر جلوه های ویژه، کارگردانی، موسیقی، افکتها، مدلسازی و طراحی صحنه و بسیاری دیگر را که به وضوح برتری آن را نشان می دهد نادیده گرفت؟
چطور فیلمی که در زمان اکران خود و حتی تا آستانه مراسم گلدن گلاب 2010، صدایی از آن به گوش نمی رسید، به یکباره، به اوج می رسد؟ چگونه Hurt Locker، می تواند Avatar، Inglourious Basterds، و بسیاری دیگر را کنار بزند، و کاترین بیگلو بتواند یک شبه، هم همسر سابق خود، جیمز کامرون، هم تارانتینو را با اینهمه فیلم استثنایی در کارنامه اش، که البته Inglourious Basterds هم یکی از آنها بود را از صحنه بیرون کند؟ (حتماً Pulp Fiction را به یاد دارید!)
تازه هیچ جایی هم برای District 9، Up In The Air و شاهکارهای دیگر سال 2009 نمی ماند! در این هیاهوست که، ناگهان "جف بریجز" (Jeff Bridges) از راه می رسد و جایزه اسکار بهترین هنرپیشه مرد را می گیرد، و جرج کلونی اخم را در چهره اش نمایان می کند، و "هنس زیمر" (Hans Zimmer ) و "جیمز هرنر" (James Horner) و بقیه اساتید موسیقی حال حاضر جهان، به موسیقی انیمیشن جنجالی "بالا" (Up) که پیش از این جشنواره کن را افتتاح کرده بود، می بازند! و "سندرا بولاک" (Sandra Bullock) که روز پیش از اسکار، دو جایزه "تمشک طلایی" (Razzie Awards) را از آن خود کرده بود، اسکار بهترین بازیگر زن را می گیرد! شاید باقی هنرپیشه های زن امسال (از جمله Meryl Streep برای بازی در "جولی و جولیا" و Carey Mulligan برای بازی در An Education)، آنقدر بد عمل کرده بودند که به حد کافی از بولاک بدتر باشند!

ابهامات و سوالات به همینجا ختم نمی شود، و می توان گفت که، آیا سناریوی Hurt Locker انقدر قوی بود؟ یا دست اندر کاران اسکار می خواهند همیشه متفاوت از گلدن گلوب و دیگر جشنواره ها و مراسم عمل کنند و به نوعی التهاب اسکار را بالاتر برده و آن را متفاوت تر جلوه دهند؟ آیا جایی که سخن از تکنیک و هنر و مهارت وجود دارد، جایی برای سیاستهای امریکا وجود دارد؟ آیا اگر Hurt Locker، موضوعی با مضمون جنگ جهانی داشت، می توانست به چنین موفقیتی دست یابد؟ نهایتاً می توانست مثل "نجات سرباز راین" (Saving Private Ryan) باشد، که 5 اسکار را در مراسم سال 1999 از آن خود کرد و اسکار آن سال را به فیلم رمانتیک-کمدی Shakespeare in Love با 7 اسکار باخت!
آیا شب مراسم اسکار 2010 را جز بی لطفی داوران اسکار، به آثار بزرگ سینمای جهان می توان نامید؟ البته بعضی ها برای اینکه خود را "حرفه ای" جلوه دهند، این قضاوت را کاملاً منصفانه می دانند، ولی بسیار واضح و معلوم است که آینده سینمای جهان در دستان آنهایی است که باید باشد!
این نوع قضاوت در مراسم اسکار که از معیارهای اصلی به دور افتاده، جای هیچگونه بحثی را باقی نمی گذارد، جز اینکه بگوییم که در پایان مراسم قیافه تارانتینو و جرج کلونی، خیلی درهم بود!
و البته بحث دیگر می تواند سر این باشد که لباس "جسیکا پارکر" خیلی زشت بود!